Samo naselje Han Pijesak se nalazi na nadmorskoj visini od 1100 metara i smješteno je na širem platou planine Javor.

Prirodni resursi

Najznačajnaji prirodni resurs opštine Han Pijesak su šume koje pokrivaju 2/3 opštine. Područje opštine Han Pijesak predstavlja jedno od šumama najbogatijih područja.

Opština Han Pijesak ima specifične prirodne, geografske i klimatske odlike, koje u međusobnoj povezanosti daju određene komparativne prednosti, ne samo u odnosu na susjedne opštine, već i regiju u cjelini. Ove odlike su posebno značajne kada se posmatraju kao turistički potencijal u kontekstu savremenih trendova u turizmu i njihove kombinovane valorizacije u jedan ili nekoliko specifičnih turističkih proizvoda (kulturno-istorijski turizam, seoski turizam, lovni turizam, planinski turizam, banjski turizam, avanturistički turizam).

Turistički potencijali

Opština Han Pijesak posjeduje značajne resurse i potencijale za razvoj turizma. Većina resursa se može kombinovati u jedinstven turistički proizvod:

  • Kvalitet vazduha-Han Pijesak je proglašen vazdušnom banjom. Okružen je visovima i bujnim četinarskim i listopadnim šumama koje su doprinijele da ovo mjesto postane vazdušna banja, što je i zvanično potvrđeno početkom novembra 2023. godine, kada je cijelo područje opštine Han Pijesak proglašeno za vazdušnu banju, te tako predstavlja značajan resurs-osnov za razvoj zdravstveno-rekreativnog turizma (vazdušna banja, visinske pripreme sportista).
  • Atraktivne lokacije sela i zaseoaka za razvoj seoskog turizma, u kombinaciji sa autohtonom gastronomskom ponudom (romanijski skorup-kajmak i druge vrste mliječnih proizvoda koje se zasnivaju na tehnologiji pripreme u kolibama na dimu, npr. mladi kajmak, razne vrste sireva, romanijski med, ostali domaći poljoprivredni i prehrambeni proizvodi). Šetnje kroz prelijepe seoske ambijente, branje ljekovitog bilja i šumskih plodova, učestvovanje u pripremanju autentičnih jela u radovima na polju…
  • Bogatstvo divljači, upravljanje lovištima, uzgoj i zaštita divljači kao potencijal za lovni turizam;
  • Graditeljsko nasljeđe kao potencijal za razvoj kulturno-istorijskog turizma. Austro-Ugarska dvojna monarhija bila je druga zamlja po površini u Evropi (iza Carske Rusije), no ipak svi nalazi njihovih naučnika su utvrdili da bi vazduh u Han Pijesku najviše odgovarao za ugodan boravak starog i astmatičnog cara Franja Josipa. Planove za izgradnju omeo je Veliki rat, a nakon rata, Kralj Aleksandar Ujedinitelj, odlučio je da , u nepreglednoj šumi na Javor Planini, napravi sebi ljetnikovac, zvanično Lovački dvorac. Gradnja je počela 1919. a cijeli kompleks je završen 1924. godine. Dvorac je prvi put izgorio 1943. nakon bombardovanja od strane njemačkog aviona. Obnovljen je 1946. (ne baš autentično) i nazvan Titov dvorac. Dvorac (Titov) gori ponovo 2005. godine. U toku je obnova Ljetnikovca Kralja Aleksandra Karađorđevića, po prvobitnom izgledu, uz saglasnost Zavoda za zaštitu kulturno-istorijskog i prirodnog nasleđa Republike Srpske. Dvorac će takođe imati komercijalnu svrhu (vinski podrum, muzej, sala za seminare, kraljičin apartman, kraljev apartman). Očekuje se da će postati jedan od bitnih faktora razvoja opštine Han Pijesak, kao i cijele regije.

Na području opštine djeluju planinarsko društvo „Javor-Sunčana planina“ i planinarsko-ekološko društvo „Visočnik“. Planinarsko društvo „Javor-Sunčana planina“ je markiralo i kvalitetnim putokazima označilo planinarsku stazu od Kraljevog Polja (naseljeno mjesto) do vojničkog groblja iz Prvog svjetskog rata Vrani Kamen. Društvo koristi planinarski objekat-kolibu za smještaj i odmor planinara i ostalih ljubitelja prirode.

Uređena je i staza u dužini od 40 km. Nabavljena je i prateća oprema (info i edukativne table, putokazi, klupe za odmor itd.), kao i inovativna biciklistička oprema koja doprinosi jačanju cikloturističkih kapaciteta područja – smart cycling point, funkcionalno odmorište za bicikliste sa integrisanim solarnim sistemom za punjenje mobilnih uređaja.

Vidikovac Žeženica јe markantna eksponirana stiјena iznad sela Karaula. Do vrha vidikovca vodi planinarska staza (markirana od strane PED „Visočnik) koјom se za 15-ak minuta laganog hoda može stići na vidikovac i uživati u pogledu na veliki dio prostora regiјe Birač. Vidikovac јe uređen (sto, klupe) i pogodan za roštilj i odmaranje uz uživanje u pogledu.

Kulturno-istorijsko i prirodno nasleđe

Na području opštine Han Pijesak, kao predjeli prirodnih ljepota koji imaju rekracioni, kulturni i naučni značaj, utvrđeni su i zaštićeni:

  • Memorijalni parkovi-srednjovjekovni lokaliteti: stari grad-utvrđenje „Pošijak“, naselje „Mačkovac“ i naselje „Maćeha“; deset lokaliteta sa ukupno 176 nekropola stećaka;
  • Spomenici prirode: Maljava breza (Betula pubescus)- lokalitet Kramske bare na Han Kramu, grupa zelene duglazije (Pseudotsuga Taxifolia)- ostaci rasadnika Gornji Ljeskovac, Pančićeva omorika- lokacija kompleksa dvorca Aleksandra Karađorđevića.